فهرست مطالب این مقاله

روزهای کاری ساعت هفت بیدار می‌شوید، اما روز تعطیل تا ساعت ده می‌خوابید. شبِ قبل از شروع هفته وقتی می‌خواهید سر ساعت همیشگی بخوابید، هنوز خواب‌آلود نیستید. برای فهمیدن سهم آخر هفته، ساعت خواب و بیداری روز کاری و تعطیل را کنار هم بنویسید. اگر اختلاف زیاد است، اول زمان بیداریِ روز تعطیل را به برنامهٔ هفته نزدیک‌تر کنید و برای خواب کافی از شب قبل وقت بگذارید.

دیر بیدار شدن آخر هفته چه چیزی را جابه‌جا می‌کند؟

زمان خواب فقط به خستگی همان لحظه وابسته نیست. ساعت زیستی و مدتی که بیدار بوده‌اید هم در آن نقش دارند. وقتی صبح دیرتر بیدار می‌شوید، تا ساعت خواب همیشگی زمان کمتری بیدار بوده‌اید. دیر خوابیدن و دیر بیدار شدن در روز تعطیل می‌تواند زمان‌بندی خواب را هم جابه‌جا کند. برای همین NHLBI پیشنهاد می‌کند اختلاف برنامهٔ روز کاری و تعطیل را تا حد امکان در حدود یک ساعت نگه دارید. راهنمای ثبات برنامهٔ خواب NHLBI

مثال برای کسی که شنبه صبح زود بیدار می‌شود

وضعیت خواب و بیداری تقریبی اختلاف ساعت بیداری
روز کاری ۲۳:۰۰ تا ۰۷:۰۰ مبنا
تعطیلی با تغییر زیاد ۰۲:۰۰ تا ۱۰:۰۰ ۳ ساعت دیرتر
تعطیلی با تغییر کمتر ۲۳:۳۰ تا ۰۸:۰۰ ۱ ساعت دیرتر

این جدول نمونه است. ساعت‌ها را بر اساس اولین روز کار یا مدرسهٔ خودتان جابه‌جا کنید. اگر شب تعطیل دیر به خانه می‌رسید، برنامه را طوری انتخاب کنید که نزدیک کردن ساعت بیداری باعث کوتاه شدنِ مداوم خواب نشود.

برای آخر هفتهٔ بعد چه تغییری را امتحان کنیم؟

  1. ساعت بیداری روز کاری و تعطیل را ثبت کنید. فرقِ آخرین بیداری و بلند شدن از تخت را در نظر بگیرید.
  2. یک اختلاف کمتر انتخاب کنید. اگر فاصله سه ساعت است، لازم نیست همهٔ آن را یک‌باره کم کنید. برای شب قبل هم وقت خواب کافی کنار بگذارید.
  3. روتین صبح را جلو بیاورید. پس از بیداری پرده را باز کنید و فعالیت معمول صبح را نزدیک به زمان دلخواه شروع کنید. اگر عصر خواب‌آلود شدید، زمان چرت را هم ثبت کنید.
  4. دو آخر هفته را مقایسه کنید. زمان تقریبی خوابیدنِ شب قبل از شروع هفته و حال صبح روز بعد را یادداشت کنید.

آیا خواب جبرانی آخر هفته کافی است؟

در یک مطالعهٔ کنترل‌شده، خواب جبرانیِ آخر هفته برخی پیامدهای سوخت‌وسازی الگوی تکرارشوندهٔ کم‌خوابی را برطرف نکرد. این مطالعه روی گروهی از بزرگسالان جوان سالم انجام شد و دربارهٔ یک شب تعطیل برای همه حکم نمی‌دهد. اگر بیشتر هفته را کم می‌خوابید، روی بیشتر کردن فرصت خواب در روزهای کاری هم کار کنید. مطالعهٔ خواب جبرانی آخر هفته و کم‌خوابی تکرارشونده

برای کار روی ساعت بدن و ساختن برنامهٔ قابل‌تکرار، سرفصل‌های دورهٔ صوتی کلید خواب را ببینید.

مطالعهٔ مرتبط: تنظیم ساعت خواب در هفت روز