فهرست مطالب این مقاله
همین حالا توجهتان را به کف پا ببرید. تماس پا با فرش یا کف اتاق را حس میکنید؟ شاید فشار پاشنه را واضحتر حس کنید و در انگشتان حس مشخصی نداشته باشید. در مدیتیشن اسکن بدن همین مشاهده را از یک بخش بدن به بخش بعدی میبرید. نسخهٔ کوتاه زیر در حالت نشسته هم قابل انجام است.
مدیتیشن اسکن بدن چیست؟
اسکن بدن تمرین هدایت توجه به احساسهای جسمی است. بخشهای بدن را بهترتیب مرور میکنید و حسهایی مثل تماس، گرما، فشار یا حرکت را همانطور که هستند مشاهده میکنید. اگر حواستان رفت یا حس مشخصی پیدا نکردید، همان را متوجه شوید و به بخش بعدی بروید. راهنماهای UCLA و وزارت امور کهنهسربازان آمریکا نمونههایی از این تمرین را ارائه میکنند. تمرینهای هدایتشدهٔ UCLA و راهنمای اسکن بدن VA
تمرین صوتی ۵ دقیقهای اسکن بدن
روی صندلی بنشینید و کف پاها را روی زمین بگذارید، یا در وضعیت راحت دراز بکشید. میتوانید چشمها را باز نگه دارید و به یک نقطه نگاه کنید. اگر تمرکز بر بدن برایتان ناخوشایند شد، به صدای اتاق یا تماس پا با زمین برگردید و در صورت نیاز تمرین را متوقف کنید.
گویندگی این تمرین با صدای مصنوعی فارسی انجام شده است.
متن تمرین با زمانبندی
- ۰:۰۰ تا ۰:۴۵ — به تمرین اسکن بدن خوش آمدید. به شکلی بنشینید که راحت باشید. چشمها میتوانند باز بمانند. توجهتان را به جایی ببرید که بدن با صندلی تماس دارد. حالا تماس کف پا با زمین را حس کنید. یک بار آمدن و رفتن نفس را دنبال کنید.
- ۰:۴۵ تا ۱:۳۵ — توجهتان را به انگشتان پا ببرید. شاید گرما، فشار، یا هیچ حس مشخصی پیدا کنید. چند لحظه مکث کنید. حالا توجه را از کف پا به مچ، ساق و ران ببرید. اگر فکرتان جای دیگری رفت، با آرامش به پاها برگردید.
- ۱:۳۵ تا ۲:۲۵ — حالا تماس لگن و پشت با صندلی را حس کنید. ببینید شکم یا سینه با هر نفس چه حرکت کوچکی دارد. بگذارید نفس با ریتم خودش بیاید و برود. برای چند لحظه همینجا بمانید.
- ۲:۲۵ تا ۳:۱۵ — به نوک انگشتان دست توجه کنید. از آنجا به کف دست، ساعد و شانهها برسید. اگر شانهها سفتاند، فقط همان سفتی را مشاهده کنید. اگر حس روشنی پیدا نکردید، از همان نقطه عبور کنید.
- ۳:۱۵ تا ۴:۱۰ — توجه را آرام به گردن و فک ببرید. بعد به اطراف چشمها و پیشانی توجه کنید. شاید فشار یا گرما را حس کنید. اگر فکر دیگری آمد، آن را تشخیص دهید و به حس صورت برگردید. چند لحظه مکث کنید.
- ۴:۱۰ تا ۵:۰۰ — برای چند لحظه تماس بدن با صندلی و زمین را یکجا حس کنید. یک دم و بازدم طبیعی را دنبال کنید. حالا به آرامی انگشتان دست و پا را حرکت دهید. وقتی آمادهاید، نگاهتان را به اتاق برگردانید. تمرین تمام شد.
اگر حواسم پرت شد یا چیزی احساس نکردم چه کنم؟
وقتی متوجه شدید درگیر فکر دیگری شدهاید، یک بار به خودتان بگویید «فکر» و توجه را به همان بخشی برگردانید که در حال مرورش بودید. اگر حس واضحی نبود، چند ثانیه صبر کنید و به بخش بعد بروید. وقتی وقت کمی دارید، همین مسیر را با سه نقطهٔ تماس خلاصه کنید. کف پا، نشیمن و دستها برای یک تمرین کوتاه کافیاند.
برای ادامه میتوانید راهنمای شروع مدیتیشن از صفر و سرفصلهای دورهٔ مدیتیشن برای همه را ببینید.
